“ขอนแก่นโมเดล” เดินหน้าจังหวัดปลอดบุหรี่–บุหรี่ไฟฟ้า ตั้งเป้า Zero E-Cig ภายใน 2 ปี
จังหวัดขอนแก่น นำทุกภาคส่วนประกาศเจตนารมณ์ขับเคลื่อน “ขอนแก่นโมเดล” บูรณาการความร่วมมือสกัดการแพร่ระบาดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในเด็ก–เยาวชน วางกรอบแผนปฏิบัติการปี 2569–2570 มุ่งสู่จังหวัดต้นแบบปลอดบุหรี่ไฟฟ้าอย่างเป็นรูปธรรม
วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 15.30 น. ที่ห้องประชุมประชาสโมสร 1 โรงแรมอวานี ขอนแก่น โฮเทลฯ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น จัดแถลงข่าวประกาศขับเคลื่อน “ขอนแก่นโมเดล” บูรณาการความร่วมมือเพื่อมุ่งสู่จังหวัดปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า โดยระดมพลังภาคนโยบาย สาธารณสุข การศึกษา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคประชาสังคม ร่วมกำหนดทิศทางและแผนปฏิบัติการระยะ 2 ปี (พ.ศ.2569–2570) เพื่อควบคุมการบริโภคยาสูบอย่างเป็นระบบ
นายยุทธนา โพธิวิหค รองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น ประกาศขับเคลื่อน ขอนแก่นโมเดล อย่างเต็มรูปแบบ โดยมุ่งเน้นการเป็นจังหวัดต้นแบบที่ปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า ผ่านการบังคับใช้ กฎหมายทั้งระบบ ซึ่งขอนแก่นเคยได้รับรางวัลและได้การยอมรับว่าเป็นจังหวัดที่มีผลงานยอดเยี่ยมในการขับเคลื่อนกลไกการควบคุมยาสูบอย่างเป็นรูปธรรม ของกระทรวงสาธารณสุข ในปี พ.ศ.25666 อีกทั้งยังยังเน้นให้เกิดการสร้างพื้นที่สาธารณะที่ปลอดภัย เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของชาวขอนแก่นทุกคน “วันนี้ขอนแก่นไม่ได้แค่ประกาศนโยบาย แต่เรากำลังแสดงให้เห็นถึงความร่วมมือที่แท้จริงจากทุกภาคส่วน เพื่อสร้างอนาคตที่ไร้ควันบุหรี่ให้แก่ลูกหลานของเรา” นายยุทธนา กล่าว
ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ กล่าวเน้นย้ำถึง
าคัญของการใช้กลไกในระดับจังหวัดว่า “ความสำเร็จในการควบคุมยาสูบ ต้องขับเคลื่อนทั้งระบบและเป็นขบวนเดียวกัน ทั้งองค์ความรู้ นโยบาย และภาคีภาคประชาสังคม การสนับสนุนให้ทุกภาคส่วนในจังหวัดมีแนวทางที่ชัดเจนในการบูรณาการความร่วมมือ จะช่วยเสริมพลังในการสร้าง “ขอนแก่นโมเดล”ที่มุ่งเป้าสร้างเกราะป้องกัน และหยุดยั้งการ แพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าที่กำลังคุกคามสุขภาวะของประชาชน ในขณะนี้ บรรลุผลสำเร็จได้
ด้าน ดร.นพ.หิรัญวุฒิ แพร่คุณธรรม ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น ยืนยันความพร้อมในการผลักดันโยบาย “ประเทศไทยบุหรี่ไฟฟ้าต้องเป็นศูนย์ Zoro E-cig”
โดยมุ่งเน้นการเฝ้าระวัง การให้ความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับอันตรายของยาสูบรูปแบบใหม่ และการสนับสนุนการทำงานระดับพื้นที่อย่างจริงจัง ซึ่งจังหวัดขอนแก่นมีความพร้อมทั้งในด้านองค์ความรู้ ทรัพยากร และบุคลากร ที่จะผลักดันให้เรื่องนี้เป็นรูปธรรม
อย่างไรก็ตาม นางสายหยุด ขันขวา ประธานจุดจัดการเพื่อโรงเรียนปลอดบุหรี่ จ.ขอนแก่น
กล่าวว่า จากข้อมูลการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติ พ.ศ.2567 พบว่า อัตราการสูบบุหรี่ของจังหวัดขอนแก่นเท่ากับ 18.91 % อยู่ลำดับที่ 7 ของภาคอีสาน และเป็นลำดับที่ 27 ของประเทศถือเป็นจังหวัดที่มีอัตราการสูบบุหรี่ค่อนข้างสูง ซึ่งจากการวิเคราะห์บริบทและปัญหาร่วม พร้อมทั้งวางกรอบแผนปฏิบัติการที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ ในระยะ 2 ปีข้างหน้า (พ.ศ.2569-2570) เครือข่ายมีความเห็นฟ้องต้องกันในการขับเคลื่อน “ขอนแก่นโมเดล” ด้วยเป้าหมายลดอัตราการสูบบุหรี่ของจังหวัดขอนแก่นให้อยู่ที่ ร้อยละ 17 และอัตราการสูบบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชนไม่เพิ่มขึ้น ทุกภาคส่วนในจังหวัดขอนแก่น จะมีส่วนสำคัญในการร่วมปกป้องลูกหลานชาวขอนแก่นทั้งในและนอกสถานศึกษา เพื่อให้เด็กเยาวชนรู้เท่าทันกลยุทธ์ของบริษัทบุหรี่ ไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของการเสพติดนิโคตินไม่ว่าจะมาในรูปแบบของผลิตภัณฑ์แบบใดก็ตาม
ทั้งนี้ นายบุญฤทธิ์ พาณิชย์รุ่งเรือง รองนายกเทศมนตรีนครขอนแก่น เสริมว่า องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นเปรียบเสมือน “ทัพหน้า” ที่อยู่ใกล้ชิดปัญหาและประชาชนมากที่สุด เทศบาลนครขอนแก่น มีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องในการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพที่ดี ทั้งการ จัดสถานที่สาธารณะ ปลอดบุหรี่ตามกฎหมาย การตรวจตราไม่ให้มีการขายบุหรี่ให้เด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี หรือมีร้านขายบุหรี่ไฟฟ้าซึ่งผิดกฎหมายในพื้นที่ รวมถึง การสนับสนุนให้การเลิกบุหรี่เป็นเรื่องที่ทำได้โดยง่าย อย่างไรก็ตาม จะมีการขยายบทเรียนการดำเนินงานไปสู่ท้องถิ่นอื่นในจังหวัด เพื่อยกระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดขอนแก่นให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น
ด้าน นพ.อภิชัย ลิมานนท์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น กล่าวปิดท้ายว่า สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจะทำหน้าที่เป็น “ศูนย์กลางการบูรณาการ”เชื่อมโยงทุกภาคส่วนทั้งฝ่ายปกครอง ตำรวจ และสถานศึกษา เพื่อบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด สกัดกั้นการระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าและยาสูบทุกชนิดอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การคัดกรอง บำบัด ไปจนถึงการป้องกันไม่ไม่ให้เกิดนักสูบหน้าใหม่ ด้วยควบคุมการรเข้าถึงในทุกมิติ และการสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และเอื้อต่อการไม่สูบบุหรี่ ทั้งนี้จะนำข้อเสนอจากการประชุมบรรจุเข้าเป็นหนึ่งในแผนยุทธศาสตร์สาธารณสุขจังหวัด
ปี 2569-2570 เพื่อให้เกิดแผนการทำงานที่ชัดเจนภายใต้กลไกที่มีอยู่ ควบคุมกับกับการ ดำเนินของคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบจังหวัด (คผยจ.) ที่มีความเข้มแข็งมีการตั้งคณะกรรมการ คผยจ. ที่ชัดเจนมีนโยบายต่อเนื่อง จากระดับจังหวัดสู่ระดับพื้นที่และมีการติดตามผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอ อันจะนำไปสู่การขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติจริงในระดับพื้นที่
การแถลงข่าวครั้งนี้จัดโดย มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ จุดจัดการเพื่อโรงเรียนปลอดบุหรี่
จังหวัดขอนแก่น สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น สาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น เทศบาลนครขอนแก่น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น สำนักงานประชาสัมพันธ์ที่ 1 ขอนแก่น สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ถือเป็นจุดเริ่มที่สำคัญในการรวมพลังของทุกภาคีเครือข่าย เพื่อสร้างความร่วมมือในการทำงานควบคุมยาสูบในจังหวัดขอนแก่นให้เกิด
ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมที่ยั่งยืนต่อไป.
