ผนึกสื่อขอนแก่นเปิดศึก “พยาธิใบไม้ตับ” ลุยสื่อสารหยุดกินปลาดิบ หวังอีสานปลอดมะเร็งท่อน้ำดี
สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มข. จับมือ สช. – สสส. และสื่อมวลชนอีสาน เดินหน้าสร้างเครือข่ายสื่อสารสู้พยาธิใบไม้ตับ หลังพบแนวโน้มระบาดเพิ่มในเด็กรุ่นใหม่ ตั้งเป้า “ISAN ZERO OV” ปรับพฤติกรรมคนอีสาน ลดเสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดี
เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานจากจังหวัดขอนแก่นว่า ที่ห้องประชุมอุดร ตันติสุนทร วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จัดประชุมเชิงปฏิบัติการสร้างเครือข่ายสื่อมวลชนอีสาน เพื่อต่อต้านพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี มุ่งเสริมพลังการสื่อสารให้เข้าถึงประชาชนในทุกกลุ่ม
รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยว่า ตลอดกว่า 20 ปีที่ผ่านมา สถาบันฯ มุ่งเน้นงานวิจัย การป้องกัน และการรักษา แต่ยังขาดการสื่อสารเชิงรุกกับประชาชน การร่วมมือกับภาคีเครือข่ายในปีนี้จึงเป็นโอกาสสำคัญในการผลักดันองค์ความรู้ไปสู่ชุมชน เพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเป็นรูปธรรม
ทั้งนี้ ได้เน้นย้ำว่า “การกินปลาดิบ โดยเฉพาะปลาในวงศ์ปลาตะเพียน เป็นพฤติกรรมเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ จึงควรกินอาหารปรุงสุกเท่านั้น” พร้อมระบุว่า ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีปีละกว่า 20,000 ราย ขณะที่จำนวนผู้ติดเชื้อยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แม้จะมีชุดตรวจคัดกรอง OV ATK ที่พัฒนาโดยมหาวิทยาลัยขอนแก่น แต่ยังไม่สามารถเข้าถึงประชาชนได้อย่างทั่วถึง
ด้าน ดร.ดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส. กล่าวว่า ปีนี้ได้ขับเคลื่อนแคมเปญ “ISAN ZERO OV” หรือ “คนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับ” โดยมุ่งเน้นการสื่อสารไปยังกลุ่มเยาวชน Gen Z เพื่อสร้างความตระหนักรู้ ป้องกันการติดเชื้อในอนาคต พร้อมส่งเสริมให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค
การผนึกกำลังกับสื่อมวลชนในครั้งนี้ จะช่วยขยายการสื่อสารให้เข้าถึงประชาชนทุกกลุ่ม ผ่านหลากหลายแพลตฟอร์ม และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับอันตรายของการบริโภคปลาดิบ ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงหลักของโรคดังกล่าว
ขณะที่ นาย ธาระวี ไกรราชดี สำนักข่าว ขอนแก่น Channel ตัวแทนผู้เข้าร่วมอบรมสะท้อนว่า ก่อนหน้านี้ยังขาดความตระหนักเกี่ยวกับพยาธิใบไม้ตับ แม้จะมีพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับการจับปลาและบริโภคอาหารจากปลา แต่เมื่อได้รับข้อมูลเชิงลึกแล้วจึงตระหนักถึงความเสี่ยงที่รุนแรง และพร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการสื่อสารเตือนภัยไปยังสังคม
สำหรับกิจกรรมภายใต้โครงการ “ISAN ZERO OV” ในวันเดียวกัน มีการจัดประกวดนวัตกรรมการสื่อสาร “ISAN Zero OV Media Hackathon” พร้อมเปิดให้ประชาชนเข้ารับการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับฟรี ระหว่างเวลา 08.00 – 12.00 น. ณ วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนเป้าหมายให้อีสานปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีอย่างยั่งยืน.
