มหกรรม “วันมะเร็งท่อน้ำดีโลก 2026″ปูพรมคัดกรองครบวงจร แก้ปัญหาสุขภาพกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่หนองคาย
สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผนึกภาคีเครือข่ายระดับชาติ เปิดมหกรรมวันมะเร็งท่อน้ำดีโลก 2026 ที่หนองคาย หลังพบประชาชนติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับกว่า 42% ดัน “หนองคายโมเดล” เป็นต้นแบบแก้ปัญหาแบบสุขภาพหนึ่งเดียว ตั้งเป้าลดการเสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีอย่างยั่งยืน
เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ โรงแรมรอยัลนาคารา อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และภาคีเครือข่าย จัดงาน “มหกรรมวันมะเร็งท่อน้ำดีโลก (World OV CCA Day) 2026” พร้อมการประกวดนวัตกรรมการสื่อสารรณรงค์
“คนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี – ISAN ZERO OV HACKATHON”
โดยมีประชาชน นักเรียน นักศึกษา และบุคลากรสาธารณสุข เข้าร่วมกิจกรรมกว่า 300 คน ภายในงานมีการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับด้วยชุดตรวจปัสสาวะ OV ATK การอัลตร้าซาวด์คัดกรองมะเร็งท่อน้ำดีระยะแรก รวมถึงนิทรรศการและเวทีเสวนาให้ความรู้แก่ประชาชน
นพ.แหลมทอง แก้วตระกูลพงษ์ รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดหนองคาย เปิดเผยว่า จังหวัดหนองคายยังคงเผชิญความรุนแรงของปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งท่อน้ำดี โดยพบประชาชนติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับมากกว่า 42% ขณะที่ในภาพรวมประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีประมาณ 20,000 คนต่อปี ที่ผ่านมา จังหวัดได้เร่งดำเนินการคัดกรองเชิงรุก ทั้งการตรวจหาการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ และการค้นหาผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีในระยะเริ่มต้น เพื่อเข้าสู่การรักษาอย่างทันท่วงที
ด้านนายกิตติศักดิ์ ธีระวัฒนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดหนองคาย กล่าวว่า จังหวัดหนองคายให้ความสำคัญกับการจัดงานมหกรรมวันมะเร็งท่อน้ำดีโลกในครั้งนี้ เนื่องจากปัญหามะเร็งท่อน้ำดีจากการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศไทยและอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง
ปัจจุบันมีผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับในภูมิภาครวมกันกว่า 40 ล้านคน โดยประเทศไทยมีผู้ติดเชื้อประมาณ 10 ล้านคน และมีผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่ปีละกว่า 20,000 ราย ซึ่งกว่าครึ่งหนึ่งเป็นประชากรวัยทำงาน อายุ 40–60 ปี ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตอย่างรุนแรง
ขณะที่ รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการแทนผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี กล่าวว่า การจัดกิจกรรม World CCA ในปีนี้ เลือกจังหวัดหนองคายเป็นพื้นที่นำร่อง เพื่อพัฒนา “หนองคายโมเดล” การแก้ปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีแบบครบวงจร ตามแนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว (One Health) ตั้งแต่การตัดวงจรชีวิตพยาธิใบไม้ตับ การสร้างความรู้ความตระหนัก การผลิตอาหารปลอดภัย การจัดการสิ่งแวดล้อม ไปจนถึงการคัดกรอง วินิจฉัย และดูแลรักษาผู้ป่วยอย่างเป็นระบบ
พร้อมเชิญชวนทุกภาคส่วนร่วมกันขับเคลื่อนให้เกิดผลสำเร็จและความยั่งยืน
นพ.วรัญญู สัตยวงศ์ทิพย์ รองเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า เป้าหมายของการจัดงาน คือการสร้างความรู้ที่ถูกต้องแก่ชาวอีสาน ภายใต้คำขวัญ “Isan Zero OV” ลดการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่นำไปสู่มะเร็งท่อน้ำดี พร้อมเน้นย้ำบทบาทของผู้ประกอบการร้านอาหาร ให้คำนึงถึงความปลอดภัยของผู้บริโภค เลี่ยงอาหารสุกๆดิบๆ โดยเฉพาะก้อยปลาและลาบปลา
นอกจากนี้ ภายในงานยังมีเวทีเสวนาในหัวข้อ “อีสานยุคใหม่ แซ่บสุก เซฟชีวิต” การจัดแสดงนิทรรศการด้านการป้องกันโรค การตรวจคัดกรองประชาชน และกิจกรรมเวิร์กช็อปในโครงการ ISAN ZERO OV MEDIA HACKATHON ซึ่งมีทีมผลิตสื่อผ่านเข้ารอบ 20 ทีม จาก 4 ประเภทสื่อ คัดเลือกเหลือ 10 ทีม เพื่อรับทุนผลิตสื่อรณรงค์ต่อไป
ทั้งนี้ จังหวัดหนองคายตั้งเป้าพัฒนาระบบสาธารณสุขด้านการป้องกัน คัดกรอง วินิจฉัย และรักษาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีอย่างครบวงจร ควบคู่การพัฒนาสุขาภิบาลและอาหารปลอดภัย หวังตัดวงจรการแพร่ระบาดของพยาธิใบไม้ตับ และมุ่งสู่เป้าหมายสูงสุด “หนองคายโมเดล จังหวัดที่ไม่มีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดี” อย่างยั่งยืน.
