“แซ่บสุก เซฟชีวิต” กาฬสินธุ์แท็กทีม สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มข. รณรงค์กินสุก ปลุกกระแสเลิกก้อยดิบ
จังหวัดกาฬสินธุ์ ร่วมกับสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น และภาคีเครือข่ายสุขภาพ จัดมหกรรม “แซ่บสุก เซฟชีวิต” เดินหน้าป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ดึงพลัง อสม. และคนรุ่นใหม่ร่วมรณรงค์เปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหาร พร้อมใช้ชุดตรวจปัสสาวะชนิดเร็ว (OVATK) คัดกรองประชาชน พบผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับสูงถึง 74 ราย จากผู้ตรวจ 241 ราย และจ่ายยาฆ่าพยาธิทันที เพื่อลดความเสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดีในอนาคต
เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 ที่หอประชุมอเนกประสงค์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ (พื้นที่ในเมือง) สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น นำโดย รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม ร่วมกับภาคีเครือข่ายด้านสุขภาพ จัดมหกรรม “แซ่บสุก เซฟชีวิต” เพื่อขับเคลื่อนการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีในพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยได้รับเกียรติจาก นางฐพัชร์รดา ธนินท์จิรานนท์ เป็นประธานเปิดงาน ท่ามกลาง อสม. ประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมกว่า 500 คน
ภายในงานมีการบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี พร้อมฝึกอบรมการใช้เทคโนโลยี “Line Liff” สำหรับบันทึกข้อมูลกลุ่มเสี่ยง และสาธิตการใช้ชุดตรวจปัสสาวะชนิดเร็ว (OVATK) เพื่อคัดกรองผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับแก่ อสม. และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ ผลการตรวจคัดกรองด้วยชุดตรวจปัสสาวะชนิดเร็ว พบว่า จากผู้เข้ารับการตรวจทั้งหมด 241 ราย มีผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับจำนวน 74 ราย คิดเป็นสัดส่วนที่น่ากังวล โดยผู้ติดเชื้อทั้งหมดได้รับยาฆ่าพยาธิจากเภสัชกรภายในงานทันที เพื่อเร่งตัดวงจรโรคและลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งท่อน้ำดีในอนาคต
นางฐพัชร์รดา ธนินท์จิรานนท์ กล่าวว่า ปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีไม่ใช่เพียงปัญหาด้านสาธารณสุข แต่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างกว้างขวาง จังหวัดกาฬสินธุ์จึงพร้อมบูรณาการการทำงานร่วมกับทุกภาคส่วน เพื่อผลักดันแนวคิด “แซ่บสุก เซฟชีวิต” ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารของประชาชน และยังมีแนวคิดต่อยอดจัดประกวด “หมู่บ้านแซ่บสุก” และ “อสม.แซ่บสุกปลอดพยาธิใบไม้ตับ” เพื่อสร้างแรงจูงใจในการขยายผลสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน
รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม
ด้าน รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม กล่าวว่า มหกรรมครั้งนี้เป็นเวทีบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาควิชาการ ภาคสาธารณสุข และภาคประชาชน เพื่อสร้างพลังการขับเคลื่อนจากคนรุ่นใหม่ควบคู่กับเครือข่าย อสม. ในการสื่อสารความเสี่ยงและปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมการบริโภคอาหารดิบหรือสุกๆ ดิบๆ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ
ขณะที่ นพ.สมชาย ชมภูคำ กล่าวว่า จังหวัดกาฬสินธุ์ยังคงเผชิญปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีอย่างต่อเนื่อง จากพฤติกรรมการบริโภคปลาน้ำจืดดิบหรือปรุงไม่สุก สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจึงเดินหน้ามาตรการเชิงรุกผ่านระบบสุขภาพระดับอำเภอ (DHS) เน้นคัดกรองกลุ่มเสี่ยง รักษาอย่างรวดเร็ว และสร้างความตระหนักรู้ผ่านเครือข่าย อสม. และคนอีสานรุ่นใหม่ เพื่อตัดวงจรโรคไม่ให้ส่งต่อไปยังคนรุ่นต่อไป
นอกจากนี้ ภายในงานยังมีกิจกรรมรณรงค์สร้างการรับรู้ตลอดทั้งวัน อาทิ การฉายภาพยนตร์รณรงค์ ISAN Zero OV การแสดงหมอลำหุ่นกระติบข้าว ชุด “เด็กอีสานรุ่นใหม่ห่างไกลปลาดิบ แซ่บสุกเซฟชีวิต” การแสดงหมอลำกลอนโดย ดร.ราตรี ศรีวิไล รวมถึงละครเวทีรณรงค์ “ปลาสิต” และเวทีเสวนา “Gen Z x Gen Y x อสม. รวมพลังเปลี่ยนวัฒนธรรมกิน แซ่บสุก เซฟชีวิต สู่ ISAN ZERO OV”
พร้อมกันนี้ สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี ยังเปิดหน่วยบริการทางการแพทย์เชิงรุก ตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีฟรี ภายใต้แนวคิด “ตรวจเร็ว รู้ทัน รักษาได้” รวมทั้งจัดนิทรรศการและอบรมเชิงปฏิบัติการด้านเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อเสริมศักยภาพ อสม. ในการคัดกรองและติดตามกลุ่มเสี่ยงในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก่อนปิดกิจกรรมอย่างงดงามในเวลา 15.30 น.
