ลุยลุ่มน้ำชี! สทนช. เปิดเวทีรับฟังความเห็น ปรับแผนแม่บทน้ำ 2566-2580
แม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในเขตลุ่มน้ำชี ปรับปรุงช่วงที่ 1 พ.ศ. 2566–2580 ที่จังหวัดชัยภูมิ ระดมผู้แทนภาครัฐ ประชาชน และภาคประชาสังคม ร่วมกำหนดวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ และทางเลือกการพัฒนา โดยใช้กระบวนการ SEA และหลักบริหารจัดการน้ำแบบองค์รวม IWRM หวังให้แผนแม่บทตอบโจทย์พื้นที่และเป็นแผนที่คนลุ่มน้ำชีมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของร่วมกัน
เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2569 ที่ห้องประชุมลีลาวดี โรงแรมสยามริเวอร์รีสอร์ท อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ นายอนันต์ นาคนิยม ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิ เป็นประธานเปิดการประชุมระดมความคิดเห็นต่อผลการดำเนินงานระยะการกำหนดขอบเขต ภายใต้โครงการศึกษาจัดทำแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในเขตลุ่มน้ำชี ปรับปรุงช่วงที่ 1 (พ.ศ. 2566–2580) โดยมี นายธรรมพงศ์ เนาวบุตร ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติภาค 3 หรือ สทนช.ภาค 3 พร้อมหน่วยงานภาครัฐ ผู้แทนภาคประชาชน ภาคประชาสังคม และผู้มีส่วนได้เสียในพื้นที่เข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง
การประชุมครั้งนี้มีเป้าหมายสำคัญในการเปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนร่วมแสดงความคิดเห็นต่อร่างวิสัยทัศน์ ประเด็นยุทธศาสตร์ วัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ตัวชี้วัด รวมถึงร่างทางเลือกการพัฒนาเบื้องต้น และเกณฑ์การประเมินทางเลือก เพื่อให้การจัดทำแผนแม่บทลุ่มน้ำชีมีความชัดเจน ครบถ้วน และสอดคล้องกับบริบท ปัญหา ความต้องการ และความท้าทายของแต่ละพื้นที่
สำหรับแนวทางการจัดทำแผนแม่บทฯ สทนช.ได้นำหลักการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแบบองค์รวม หรือ IWRM (Integrated Water Resources Management) มาใช้เป็นกรอบสำคัญ โดยพิจารณาความเชื่อมโยงทั้งด้านสิ่งแวดล้อม สังคม เศรษฐกิจ วิศวกรรม ตลอดจนการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียทุกกลุ่ม พร้อมเชื่อมโยงให้สอดคล้องกับแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี และแผนงานอื่นที่เกี่ยวข้อง
ขณะเดียวกัน ยังนำกระบวนการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ หรือ SEA (Strategic Environmental Assessment) มาเป็นเครื่องมือสำคัญในการกำหนดแนวทางการพัฒนาในระดับลุ่มน้ำ เพื่อพิจารณาทางเลือกการพัฒนาอย่างรอบด้านและบูรณาการ ก่อนคัดเลือกทางเลือกที่เหมาะสม เพื่อนำไปจัดทำแผนแม่บทฯ ให้สามารถลงไปถึงระดับพื้นที่ และตั้งอยู่บนความต้องการที่แท้จริงของประชาชนในลุ่มน้ำชี โดยเฉพาะการเตรียมความพร้อมรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีแนวโน้มรุนแรงมากขึ้น
นายธรรมพงศ์ เนาวบุตร
นายธรรมพงศ์ เนาวบุตร ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติภาค 3 กล่าวว่า การประชุมกลุ่มย่อยครั้งที่ 1 ถือเป็นขั้นตอนสำคัญในการสร้างการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย โดยต้องการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างวิสัยทัศน์ ประเด็นยุทธศาสตร์ วัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน และร่างทางเลือกการพัฒนาเบื้องต้น เพื่อนำความคิดเห็นทั้งหมดไปปรับปรุงผลการศึกษาให้มีความชัดเจนและตอบโจทย์พื้นที่มากที่สุด ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการพัฒนาทางเลือกและการประเมินทางเลือกในลำดับต่อไป
ทั้งนี้ สทนช.กำหนดจัดประชุมกลุ่มย่อยครั้งที่ 1 รวม 5 เวที ใน 5 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดหนองบัวลำภู จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดยโสธร และจังหวัดขอนแก่น โดยแต่ละเวทีจะมีผู้เข้าร่วมไม่น้อยกว่า 50 คน เพื่อให้ผู้มีส่วนได้เสียจากกลุ่มลุ่มน้ำสาขาที่มีสภาพพื้นที่และกิจกรรมทางเศรษฐกิจ สังคมที่เชื่อมโยงกัน สามารถเข้าถึงเวทีและร่วมเสนอความคิดเห็นได้อย่างทั่วถึง
ผู้เข้าร่วมประกอบด้วยผู้แทนหน่วยงานราชการที่มีบทบาทด้านการจัดทำแผนและดำเนินโครงการพัฒนาทรัพยากรน้ำ ผู้แทนภาคประชาชน ภาคประชาสังคม ตลอดจนผู้ได้รับประโยชน์หรือผู้ที่อาจได้รับผลกระทบจากการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ รวมถึงผู้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพปัญหาของพื้นที่ ผู้มีบทบาทในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และผู้นำหรือแกนนำที่ได้รับการยอมรับจากประชาชนในพื้นที่
ผู้อำนวยการ สทนช.ภาค 3 กล่าวเพิ่มเติมว่า สทนช.มุ่งหวังให้ผู้แทนจากทุกภาคส่วนมีความเข้าใจถึงความก้าวหน้าของโครงการ และเห็นความเชื่อมโยงระหว่างผลการศึกษาขั้นตอนการกำหนดขอบเขตกับกระบวนการจัดทำแผนแม่บทลุ่มน้ำโดยใช้ SEA ขณะเดียวกัน คณะที่ปรึกษาโครงการจะนำข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่ได้รับจากทุกเวทีไปปรับปรุงร่างวิสัยทัศน์ ร่างยุทธศาสตร์ วัตถุประสงค์ ตัวชี้วัด ทางเลือกการพัฒนา และเกณฑ์การประเมินทางเลือก ให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
สำหรับการดำเนินงานที่ผ่านมา โครงการฯ ได้จัดประชุมปฐมนิเทศเวทีที่ 1 เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2569 ที่จังหวัดขอนแก่น และเวทีที่ 2 เมื่อวันที่ 18 มีนาคม 2569 ที่จังหวัดยโสธร ก่อนนำข้อมูลสถานการณ์ ปัญหา ข้อกังวล และข้อเสนอแนะจากประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียมาประกอบการศึกษา จนเข้าสู่ขั้นตอนการจัดทำร่างแผนแม่บทฯ ในปัจจุบัน
ภายหลังการประชุมกลุ่มย่อยครั้งที่ 1 แล้ว สทนช.จะจัดเวทีประชุมกลุ่มย่อยเพื่อสื่อสารความคืบหน้าและรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติมอีก 2 ครั้ง ครั้งละ 5 เวที ก่อนรวบรวมข้อมูลทั้งหมดเพื่อสรุปผลโครงการ และจัดเวทีปัจฉิมนิเทศอีก 2 เวที ภายหลังร่างผลการศึกษาแล้วเสร็จ เพื่อเปิดโอกาสให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคม เครือข่ายลุ่มน้ำ และประชาชน ร่วมพิจารณาทิศทางการพัฒนา กำหนดทางเลือกและมาตรการสำคัญ ก่อนสรุปเป็น “แผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในเขตลุ่มน้ำชี” ฉบับสมบูรณ์
เป้าหมายสำคัญของกระบวนการทั้งหมด คือการจัดทำแผนบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่ไม่เพียงตอบโจทย์ด้านน้ำในระดับนโยบายเท่านั้น แต่ต้องสามารถนำไปใช้ได้จริงในระดับพื้นที่ สอดรับกับสภาพเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม พร้อมรับมือความเปลี่ยนแปลงในอนาคต และที่สำคัญคือเป็นแผนที่เกิดจากเสียงของคนในลุ่มน้ำชี เพื่อให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมและเป็น “เจ้าของร่วมกัน” อย่างแท้จริง อันจะนำไปสู่ความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำและการพัฒนาลุ่มน้ำชีอย่างยั่งยืนในระยะยาว.
